☀️ รู้หรือไม่? ในบางประเทศ ช่วงฤดูร้อนแทบไม่มีเวลากลางคืนเลย
ในหลายพื้นที่ทางตอนเหนือของโลก โดยเฉพาะบริเวณที่อยู่ใกล้หรือเหนือ เส้นอาร์กติกเซอร์เคิล (Arctic Circle) จะเกิดปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่น่าสนใจเรียกว่า “พระอาทิตย์เที่ยงคืน” หรือ Midnight Sun ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์ยังคงมองเห็นอยู่บนท้องฟ้า แม้ว่าจะเป็นเวลาเที่ยงคืนแล้วก็ตาม
สาเหตุของปรากฏการณ์นี้เกิดจาก แกนโลกเอียงประมาณ 23.5 องศา เมื่อโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ในช่วงฤดูร้อนของซีกโลกเหนือ พื้นที่บริเวณขั้วโลกเหนือจะเอียงเข้าหาดวงอาทิตย์ ทำให้ได้รับแสงแดดเป็นเวลานานกว่าพื้นที่อื่น ๆ และในบางพื้นที่ ดวงอาทิตย์จะไม่ลับขอบฟ้าเลยตลอดทั้งวัน ส่งผลให้มีแสงสว่างต่อเนื่องเกือบหรือครบ 24 ชั่วโมง
ประเทศที่สามารถพบปรากฏการณ์นี้ได้ ได้แก่ นอร์เวย์ สวีเดน ฟินแลนด์ รัสเซีย แคนาดา และบางส่วนของสหรัฐอเมริกาในรัฐอะแลสกา รวมถึงบริเวณใกล้ขั้วโลกเหนืออีกหลายแห่ง ส่วนไอซ์แลนด์แม้พื้นที่ส่วนใหญ่จะอยู่ต่ำกว่าเส้นอาร์กติกเซอร์เคิล แต่ในช่วงกลางฤดูร้อนก็มีช่วงเวลากลางวันที่ยาวนานมากจนท้องฟ้าแทบไม่มืดสนิท
หนึ่งในประเทศที่มีชื่อเสียงมากที่สุดเกี่ยวกับปรากฏการณ์นี้คือ นอร์เวย์ ซึ่งได้รับฉายาว่า “Land of the Midnight Sun” หรือ “ดินแดนแห่งพระอาทิตย์เที่ยงคืน” โดยเฉพาะพื้นที่ทางตอนเหนือ เช่น เมือง Tromsø และหมู่เกาะ Svalbard ที่สามารถมองเห็นดวงอาทิตย์ได้แม้ในช่วงกลางดึก
ความน่าสนใจคือ ระยะเวลาที่พระอาทิตย์ไม่ตกจะแตกต่างกันไปตามตำแหน่งที่ตั้ง ยิ่งเดินทางขึ้นไปทางเหนือและเข้าใกล้ขั้วโลกมากเท่าไร ช่วงเวลาที่มีแสงอาทิตย์ตลอด 24 ชั่วโมงก็จะยิ่งยาวนานขึ้น จากเพียงไม่กี่วัน อาจกลายเป็นหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน
สำหรับผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เหล่านี้ ชีวิตประจำวันในช่วงฤดูร้อนจึงค่อนข้างแตกต่างจากประเทศทั่วไป ผู้คนสามารถทำกิจกรรมกลางแจ้งได้จนถึงดึก เช่น เดินป่า ปั่นจักรยาน ตกปลา หรือนั่งชมวิวในเวลาเที่ยงคืน ทั้งที่ท้องฟ้ายังคงสว่างเหมือนช่วงเย็น
แต่แสงสว่างที่ยาวนานก็มีผลต่อร่างกายเช่นกัน เพราะมนุษย์ใช้ความมืดเป็นหนึ่งในสัญญาณสำคัญในการกำหนดเวลานอน หลายบ้านและโรงแรมในพื้นที่ที่เกิดพระอาทิตย์เที่ยงคืนจึงนิยมติด ม่านทึบแสง เพื่อช่วยให้ห้องมืดและทำให้นอนหลับได้ง่ายขึ้น
ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้นคือ เมื่อเข้าสู่ฤดูหนาว พื้นที่เดียวกันนี้จะพบกับปรากฏการณ์ที่เกือบตรงข้ามกัน เรียกว่า Polar Night หรือ “คืนขั้วโลก” ซึ่งเป็นช่วงที่ดวงอาทิตย์ไม่โผล่พ้นขอบฟ้าเป็นเวลานาน ทำให้บางพื้นที่แทบไม่มีแสงอาทิตย์ในตอนกลางวันเลย
ดังนั้น ประเทศที่มีพระอาทิตย์แทบไม่ตกในฤดูร้อนจึงไม่ได้หมายความว่า “พระอาทิตย์ไม่ตกตลอดทั้งปี” แต่เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเฉพาะในบางช่วงของปี และจะยิ่งเห็นได้ชัดในพื้นที่ที่อยู่ใกล้ขั้วโลกเหนือมากขึ้น
🌞 เกร็ดน่ารู้: ที่บริเวณขั้วโลกเหนือ มีช่วงที่ดวงอาทิตย์อยู่เหนือขอบฟ้าต่อเนื่องประมาณครึ่งปี และหลังจากนั้นก็จะเข้าสู่ช่วงที่ดวงอาทิตย์ไม่ขึ้นเป็นเวลาหลายเดือนเช่นกัน นับเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ธรรมชาติที่แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า “ตำแหน่งของโลก” มีผลต่อกลางวันและกลางคืนมากกว่าที่เราคิด